Baskı öncesi rötuş, dosyayı kağıda hazır hale getirme işidir — görüntüyü yeniden yaratma işi değil. Bu ayrımı baştan koymak beklentiyi doğru yere oturtur.
Rahatça düzeltilenler
- Renk dengesi ve sıcaklık. Karma ışıkta çekilmiş bir karede gölgelerin maviye, vurguların sarıya kaçması yaygındır ve düzeltilmesi kolaydır.
- Pozlama ve kontrast. Bir–iki durak altta ya da üstte kalmış görüntüler, ham dosya varsa neredeyse kayıpsız toparlanır.
- Toz, leke, sensör kiri. Özellikle düz alanlarda (gökyüzü, stüdyo fonu) belirgin olan bu kusurlar iz bırakmadan temizlenir.
- Perspektif ve düzlem. Yatay kaçıklığı ve mimari çekimlerde yakınsayan dikey çizgiler düzeltilebilir; kenarlardan bir miktar kırpma gerektirir.
- Yerel ton düzenlemesi. Fazla koyu bir ön plan ya da sönük bir gökyüzü, seçili alanlarda dengelenir.
Kısmen düzeltilenler
Gürültü. Yüksek ISO'da çekilmiş karelerde azaltılabilir ama bedeli detay kaybıdır. Küçük ebatta fark edilmez; büyük ebatta yüzey plastik bir görünüm alabilir. Dengeyi ebat belirler.
Kısmi netsizlik. Hafif odak kayması keskinleştirmeyle bir ölçüde toparlanır. Ancak keskinleştirme var olan kenar bilgisini vurgular; olmayan kenarı yaratmaz. Aşırı uygulandığında kenarlarda halkalanma bırakır ve bu baskıda ekrandan daha belirgin görünür.
Sıkıştırma izi. Blok geçişler ve kenar gölgelenmesi yumuşatılabilir ama tamamen kaldırılamaz. Orijinal dosya varsa onu kullanmak her zaman daha iyi sonuç verir.
Düzeltilemeyenler
- Olmayan çözünürlük. Büyütme piksel ekler, bilgi eklemez. Dosya istenen ebada yetmiyorsa ya ebat küçültülür ya da izleme mesafesi kabul edilir.
- Yanmış vurgular. Tamamen beyaza doymuş alanlarda hiçbir veri kalmamıştır; gökyüzü beyaz patlamışsa doku geri gelmez.
- Tıkanmış gölgeler. Saf siyaha çökmüş bölgeler için de aynısı geçerlidir.
- Ciddi hareket bulanıklığı. Yönlü bulanıklık kısmen azaltılabilir ama doğal bir sonuç vermez.
Baskıda görünen, ekranda görünmeyen kusurlar
Bazı sorunlar yalnızca kağıtta ortaya çıkar. En yaygını bantlaşma: gökyüzü ya da stüdyo fonu gibi yumuşak geçişlerde tonların basamak basamak ayrılması. Sebebi genellikle 8 bit dosyada yapılan güçlü ton düzenlemesidir; 16 bit çalışmak bunu büyük ölçüde önler.
İkincisi aşırı keskinleştirme izi. Ekranda "net" görünen bir dosya, baskıda kontrast kenarlarında ince beyaz çizgiler gösterebilir. Bu yüzden keskinleştirmenin ebat ve yüzey belli olduktan sonra yapılması doğrudur.
Ham dosya farkı
Ham (RAW) dosya, kayıplı formatlara göre belirgin biçimde geniş bir düzeltme payı bırakır: vurgu ve gölge kurtarma, beyaz dengesi değişikliği ve ton eğrisi düzenlemeleri kayıpsıza yakın yapılabilir. Elinizde ham dosya varsa onu göndermek rötuşun elini genişletir.
Rötuş mu, yeniden çekim mi?
Bazı durumlarda en ekonomik yol rötuş değil, kareyi yeniden üretmektir. Ölçüt şudur: kusur bilgi eksikliği mi, yoksa bilgi bozukluğu mu? Bozukluk düzeltilir — yanlış beyaz dengesi, eğri ufuk, fazla koyu bir yüz. Eksiklik düzeltilemez — olmayan piksel, kaydedilmemiş vurgu detayı, odak dışında kalmış bir yüz.
Ürün çekimi, mimari fotoğraf ve portre gibi tekrar edilebilir işlerde, ciddi eksiklik varsa yeniden çekim hem daha hızlı hem daha iyi sonuç verir. Tek seferlik kayıtlarda (bir tören, bir anı, arşivden çıkmış eski bir kare) böyle bir seçenek olmadığı için beklentiyi baştan doğru kurmak önemlidir: o dosyadan çıkabilecek en iyi sonuç neyse onu söylemeyi tercih ediyoruz.
Göndermeden önce kendiniz yapabileceğiniz üç kontrol
Bu üç bakış, rötuş aşamasında ortaya çıkan sürprizlerin çoğunu önceden yakalar.
- %100 görüntüleyin. Dosyayı gerçek piksel boyutunda açıp gezinin. Ekrana sığdırılmış görünümde netlik her zaman iyi görünür; asıl netlik %100'de belli olur. Odağın nerede olduğunu ve hareket bulanıklığı olup olmadığını ancak böyle görürsünüz.
- Vurgu ve gölgeleri yoklayın. Histogramın iki ucuna bakın. Sağ uçta dik bir duvar varsa vurgular yanmış, sol uçta varsa gölgeler tıkanmış demektir. Bu bölgelerde geri getirilecek veri yoktur.
- Düz alanları arayın. Gökyüzü, stüdyo fonu, düz bir duvar — sıkıştırma izi ve bantlaşma en çok buralarda görünür. Bu alanlarda blok blok geçiş varsa daha az sıkıştırılmış bir kopya aramaya değer.
Siyah-beyaza çevirirken
Renkli bir kareyi siyah-beyaza çevirmek yalnızca doygunluğu sıfırlamak değildir. Doygunluğu sıfırlamak genellikle düz ve cansız bir sonuç verir, çünkü farklı renkler aynı parlaklığa düşer — kırmızı bir çatı ile yeşil bir ağaç gri tonda birbirine karışır.
Doğru yol renk kanallarını ayrı ayrı ağırlıklandırmaktır: gökyüzünü koyulaştırmak için mavi kanalı düşürmek, ten tonunu açmak için turuncuyu yükseltmek gibi. Bu ayrımlar renkli dosyada mevcut olduğu için, siyah-beyaz baskı isteseniz bile renkli orijinali göndermek daha iyi sonuç verir. Elden geçmiş, düzleştirilmiş bir gri dosyada bu esneklik kalmaz.
Atölyede rötuş
Renk ve pozlama düzeltmesi baskı sürecinin parçasıdır ve ücretsizdir. Kritik işlerde soft proof ya da şerit baskıyla onayınız alınır; ne düzeltilebildiği ve ne düzeltilemediği bu aşamada açıkça görülür. Bir kusur kalıcıysa bunu baskıdan sonra değil onay öncesinde söylemeyi tercih ediyoruz — böylece ebat ya da yüzey kararını buna göre verebilirsiniz.